Stanu przepływu, kortyzol i układ przywspółczulny
Zgodnie z nazwą, slow hobbies charakteryzują się wolnym tempem. Pozwalają one złagodzić niepokój, irytację, stres oraz poczucie samotności. Takie czynności wymagają spokoju i skupienia, co wpływa na poziom kortyzolu, działanie układu przywspółczulnego i wywołuje stan przepływu.
Czym jest stan przepływu? Pojawia się on wtedy, gdy człowiek mocno koncentruje się na jednej czynności. Jest ona wystarczająco angażująca, by myśli nie zaczęły błądzić, ale nie na tyle, żeby wywoływać stres. Towarzyszy temu utrata poczucia czasu, brak zmęczenia oraz wewnętrzna motywacja.
Czytaj także: Najzdrowsze herbaty świata. Oto 6, które warto znać
Kortyzol i układ przywspółczulny – dlaczego są ważne?
Kortyzol to hormon, który głównie odpowiada za stres. Jak się okazuje, slow hobbies pozwalają na jego obniżenie, w niektórych przypadkach już w ciągu 20-30 minut. Szczególnie skuteczny jest fizyczny kontakt z naturalnymi materiałami, takimi jak glina czy gleba, ale pozytywne efekty przynoszą również powtarzalność ruchów i kreatywność.
Głównym zadaniem układu przywspółczulnego, który należy do układu nerwowego, jest oszczędzanie energii oraz odbudowa zasobów organizmu. Odpowiada zatem za stan relaksu, regeneracji i trawienia. Powolne, powtarzalne ruchy aktywują działanie układu. Scrollowania z kolei powiązane jest z układem współczulnym, odpowiedzialnym za reakcję „walcz lub uciekaj”.
Odpowiedź zatem jest prosta – scrollowanie angażuje działanie układu współczulnego, przez co ludzki umysł jest ciągle czujny. Podnosi również poziom kortyzolu, ponieważ w rolkach zazwyczaj brakuje przewidywalności i powolnego tempa. Z kolei slow hobbies powiązane są z działaniem układu przywspółczulnego, wywołują stan przepływu, a także redukują stres.
Przykłady slow hobbies
Robienie na drutach lub szydełkowanie
Choć przez pewien czas czynności te kojarzono głównie z babciami, robienie na drutach i szydełkowanie znów stało się modne. Badania wykazują, że dziewiarstwo zwiększa spokój i poczucie szczęścia po zakończeniu pracy. Powtarzalne ruchy obu dłoni wystarczająco angażują uwagę mózgu, by wyciszyć natłok myśli, stymulują wydzielanie serotoniny oraz wprowadzają umysł w stan głębokiego skupienia, podobnie do różnych praktyk medytacyjnych.
Ogrodnictwo
30 minut zajmowania się roślinami obniża poziom kortyzolu o około 27%. Główną częścią tego procesu jest praca fizyczna, która bezpośrednio metabolizuje nadmiar stresu oraz wywołuje wzrost poziomu serotoniny. Poza tym ogrodnictwo narzuca tempo, wyznaczane przez wzrost roślin, z jakim współczesny organizm niemal nigdy nie ma do czynienia.
Pieczenie
Śledzenie przepisu to prosta czynność, która nie angażuje na tyle, by wywoływać stres lub obciążać organizm. Dużą rolę odgrywają również zapachy i smaki towarzyszące pieczeniu. Aktywuje się wtedy układ limbiczny, czyli układ struktur tworzących mózg, który odpowiedzialny jest za wywoływanie przyjemnych doznań, takich jak euforia czy uczucie zadowolenia.
Czytanie
Zaledwie sześć minut czytania literatury pięknej może obniżyć poziom stresu o około 68%, a także spowalniać tętno oraz rozluźniać mięśnie. Zaangażowanie poznawcze całkowicie zajmuje umysł, co wprowadza organizm w stan przepływu i tłumi negatywne myśli. Literatura aktywuje również te same sieci neuronowe, co rzeczywiste doświadczenia, dzięki czemu dobra książka zapewnia układowi nerwowemu odmianę od codzienności.
Garncarstwo
Praca obu rąk nad fizycznym materiałem – odczuwanie nacisku, podatności tworzywa czy temperatury gliny – wymaga pełnego zaangażowania zmysłów, przez co prawie niemożliwe jest „odpłynięcie” myślami w inne miejsce. Od wielu lat stosuje się ceramikę w celach terapeutycznych i odstresowujących. Dodatkowo powtarzalne czynności dostarczają mózgowi satysfakcję.
Slow hobbies – dlaczego warto się im poświęcić?
Slow hobbies wychodzą naprzeciw długiemu scrollowaniu i pogrążaniu się w wirtualnym świecie. To nie tylko sposób na mocniejsze „osadzenie się” w rzeczywistości, ale i zbawienny odpoczynek dla przeciążonego mózgu. Wiele z nich można wdrożyć do swojego życia łatwo, bo nie wymagają dużych nakładów finansowych. Wystarczy wypożyczyć ciekawą książkę z bibliotek, zakupić kilka tanich roślin na początek lub upiec szybkie ciasto.
- To najgorsze ubrania na lato. Sprawdź, jakich materiałów unikać
- Jak modnie i funkcjonalnie urządzić strefę dzienną? Nowoczesne komody i stół okrągły w roli głównej
- Wakacje bez długiego planowania. Czy spontaniczny wyjazd może się udać?
- To hobby najczęściej wybierają osoby z wysokim IQ. Skutecznie stymuluje mózg i ćwiczy pamięć
- Jak zacząć kreatywne hobby, które nie wymaga wielkiej pracowni?
