Nie tylko sól. Ten pierwiastek ma znaczenie przy nadciśnieniu
Przy nadciśnieniu jedna rada pojawia się wyjątkowo często: trzeba ograniczyć sól. I rzeczywiście - zbyt duża ilość sodu w diecie nie sprzyja prawidłowemu ciśnieniu tętniczemu. Jest jednak jeszcze drugi element tej układanki. To potas, który pomaga organizmowi regulować gospodarkę wodno-elektrolitową i wspierać wydalanie nadmiaru sodu. Co ważne, nie chodzi o to, by znaleźć jeden „cudowny” produkt, który obniży ciśnienie. Znacznie większe znaczenie ma cały sposób odżywiania.
Potas może wspierać prawidłowe ciśnienie
Potas jest elektrolitem niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Uczestniczy m.in. w regulacji gospodarki wodnej i elektrolitowej, a odpowiednia jego podaż może sprzyjać wydalaniu sodu z organizmu. Ma również znaczenie dla prawidłowej pracy naczyń krwionośnych. Dlatego odpowiednia ilość potasu w diecie może wspierać obniżanie ciśnienia tętniczego, szczególnie u osób z nadciśnieniem. Nie jest to jednak sposób na zastąpienie leczenia. Jeżeli lekarz zalecił leki na nadciśnienie, zwiększenie ilości potasu w diecie nie oznacza, że można z nich zrezygnować. Badania nad tym związkiem prowadzone są od lat.
Ważny jest nie tylko potas. Liczy się też stosunek do sodu
W tym przypadku szczególnie interesująca jest zależność między dwoma elektrolitami: sodem i potasem. Przeglądy badań wskazują, że stosunek sodu do potasu może być silniej związany z wysokością ciśnienia tętniczego niż ilość samego sodu lub potasu analizowana osobno. Co to oznacza w praktyce? Możemy ograniczać sól, ale jeśli jednocześnie nasza dieta jest uboga w warzywa, strączki czy produkty pełnoziarniste, czyli dostarczamy organizmowi stosunkowo mało potasu - stosunek pierwiastków pozostaje nieprawidłowy.
Nowsze badania również wskazują na znaczenie obu składników
Na znaczenie relacji między sodem a potasem wskazywały późniejsze analizy. W badaniu opublikowanym w 2021 roku w „The New England Journal of Medicine” wyższe wydalanie sodu, niższe wydalanie potasu oraz wyższy stosunek sodu do potasu wiązały się z większym ryzykiem zdarzeń sercowo-naczyniowych. Nie oznacza to, że sam potas jest „lekiem” na nadciśnienie. Wyniki badań wzmacniają jednak przekonanie, że przy ocenie diety warto patrzeć na jej całość, a nie wyłącznie na ilość soli dodawanej do potraw.
Dieta DASH stawia na oba elementy
Dobrym przykładem takiego podejścia jest dieta DASH, czyli model żywienia opracowany z myślą o osobach z podwyższonym ciśnieniem. Nie opiera się ona na jednym konkretnym produkcie. Zakłada przede wszystkim ograniczenie sodu oraz zwiększenie udziału produktów naturalnie bogatych w potas. W jadłospisie powinno znaleźć się więcej warzyw i owoców, roślin strączkowych, produktów pełnoziarnistych, ryb oraz odpowiednio dobranych produktów mlecznych. I właśnie dlatego nie warto sprowadzać tematu potasu wyłącznie do bananów.
Nie tylko banany. Te produkty dostarczają dużo potasu
Banan rzeczywiście jest źródłem potasu, ale lista produktów, które mogą pomóc zwiększyć jego podaż, jest znacznie dłuższa. W codziennym jadłospisie warto uwzględniać m.in.:
- ziemniaki, szczególnie pieczone w skórce,
- pomidory,
- warzywa liściaste,
- fasolę i soczewicę,
- inne rośliny strączkowe,
- jogurt naturalny i mleko,
- ryby,
- orzechy i pestki,
- produkty pełnoziarniste.
Według „Norm żywienia dla populacji Polski” wystarczające spożycie potasu dla osób dorosłych wynosi 3500 mg dziennie. Najlepszym sposobem na osiągnięcie tego poziomu jest odpowiednio skomponowana dieta. Nie oznacza to automatycznie konieczności sięgania po suplementy.
Z potasem trzeba jednak uważać. W tym przypadku więcej nie zawsze znaczy lepiej
Zwiększanie podaży potasu może być niebezpieczne dla części osób. Szczególną ostrożność powinny zachować osoby z przewlekłą chorobą nerek, podwyższonym stężeniem potasu we krwi czy niektórymi chorobami serca. Znaczenie mają również przyjmowane leki. Ryzyko zbyt wysokiego poziomu potasu może zwiększać się m.in. podczas stosowania inhibitorów ACE, antagonistów receptora angiotensyny II, spironolaktonu oraz innych leków oszczędzających potas.
Nadmiar potasu we krwi może prowadzić do poważnych zaburzeń pracy serca.
Dlatego osoby z chorobami nerek, niewydolnością serca, zaburzeniami poziomu potasu albo przyjmujące leki wpływające na gospodarkę potasową nie powinny samodzielnie stosować suplementów potasu ani gwałtownie zwiększać jego podaży bez konsultacji z lekarzem.
Jak zwiększyć ilość potasu bezpiecznie?
Najprostsze rozwiązanie nie wymaga kupowania suplementów. Warto przede wszystkim ograniczyć żywność wysoko przetworzoną i częściej wybierać produkty, które naturalnie dostarczają potasu. Dobrym nawykiem jest dodawanie warzyw do każdego głównego posiłku, częstsze jedzenie roślin strączkowych, ryb i produktów pełnoziarnistych oraz zwracanie uwagi na zawartość sodu na etykietach. Najważniejszy jest cały model żywienia.
Źródło: medonet.pl
Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady medycznej ani nie zastępuje konsultacji z lekarzem. W przypadku chorób przewlekłych, przyjmowania leków lub wątpliwości dotyczących zmian w diecie, przed ich wprowadzeniem warto skonsultować się ze specjalistą.
