Nowa moneta NBP za 10 zł. Jak wygląda?
Już w tym tygodniu Narodowy Bank Polski wypuści nową monetę kolekcjonerską o nominale 10 zł, upamiętniającą powstanie z 1806 roku przeciwko Królestwu Prus. Na rewersie umieszczono wizerunki generała Jana Henryka Dąbrowskiego i Józefa Wybickiego. W dolnej części widnieje napis „220. ROCZNICA POWSTANIA PRZECIWKO KRÓLESTWU PRUS”. Awers przedstawia generała Dąbrowskiego na koniu, nawiązując do litografii ukazującej jego wjazd do Poznania w 1807 roku. Obok znalazła się inskrypcja „O GODNOŚĆ BYCIA NARODEM”. U góry umieszczono godło Rzeczypospolitej Polskiej, a w otoku wieniec. Moneta łączy zatem historyczne postacie z hasłem, które oddaje sens ówczesnych dążeń niepodległościowych.
Powstanie przeciwko Prusom. Dlaczego rok 1806 był tak ważny?
Aby zrozumieć znaczenie upamiętnionych wydarzeń, trzeba cofnąć się do trzeciego rozbioru Polski w 1795 roku. Państwo polskie zniknęło wówczas z mapy Europy, a ziemie dawnej Rzeczypospolitej podzieliły między siebie Rosja, Prusy i Austria. Pod panowaniem pruskim znalazły się między innymi Wielkopolska, Pomorze Gdańskie, Warmia oraz znaczne obszary Mazowsza i Podlasia. W granicach państwa Hohenzollernów znalazły się także Gniezno i Warszawa. Sytuacja zaczęła się zmieniać w 1806 roku, gdy Prusy poniosły klęskę w wojnie z napoleońską Francją. Zwycięstwa wojsk francuskich stworzyły Polakom szansę na podjęcie działań przeciwko pruskiej administracji i rozpoczęcie procesu odbudowy państwowości. Nie oznaczało to jednak, że odzyskanie wolności było przesądzone. Konieczna była również aktywność samych Polaków, którzy musieli wykorzystać sprzyjające okoliczności międzynarodowe.
Jan Henryk Dąbrowski i Józef Wybicki. To oni stanęli na czele działań
Pod koniec 1806 roku w Wielkopolsce i na Mazowszu Polacy zaczęli przejmować władzę z rąk pruskich urzędników. Pod wodzą generała Jana Henryka Dąbrowskiego i Józefa Wybickiego formowano polskie oddziały wojskowe, działając w porozumieniu z Napoleonem. Na początku 1807 roku polscy żołnierze walczyli na Pomorzu u boku wojsk francuskich przeciwko Prusakom. Istotnym tłem tych działań były słowa Napoleona, wypowiedziane w Berlinie jesienią 1806 roku: „Zobaczę, czy Polacy są godni bycia narodem”. Hasło to nawiązywało do pytania, czy naród pozbawiony własnego państwa potrafi samodzielnie wykorzystać historyczną szansę. Inskrypcja na nowej monecie NBP przypomina właśnie o tej determinacji i odpowiedzialności za losy kraju.
Bez powstania z 1806 roku historia Polski mogła potoczyć się inaczej
Znaczenie powstania przeciwko Prusom nie ograniczało się do lokalnych walk ani do zmiany administracji na zajętych ziemiach. Wydarzenia te pomogły stworzyć warunki do powstania Księstwa Warszawskiego w 1807 roku. Jak podkreśla Narodowy Bank Polski w opisie emisji, wola Polaków do zachowania narodowej tożsamości i dążenia do wolności była jednym z najważniejszych czynników pozwalających wykorzystać korzystną sytuację międzynarodową. Zryw miał również znaczenie symboliczne: pokazywał mieszkańcom innych zaborów, że po trzecim rozbiorze nie trzeba godzić się z beznadzieją i utratą własnej państwowości. Srebrna moneta upamiętniająca 220. rocznicę tych wydarzeń przypomina więc nie tylko o Dąbrowskim i Wybickim, ale także o zbiorowej woli walki o niepodległość.
Czytaj: Co dalej ze zmianą czasu w Polsce? W tych krajach nie przestawiają zegarków od lat
- Najmniej nauczycieli na urlopach zdrowotnych od siedmiu lat. Co stoi za tym spadkiem?
- Szukają 16 singli na darmowy wyjazd do Finlandii. Przelot, noclegi i randka życia w cenie
- Jak odkamienić czajnik octem? Kamień zniknie w trymiga
- Pilny komunikat Urzędu Skarbowego. Poinformowano wszystkich podatników
- Od dzisiaj w Rossmannie za 1 zł. A dopiero było 49,99 zł
