Dlaczego po 65. roku życia częściej budzimy się przed świtem? Eksperci wyjaśniają przyczyny nocnych pobudek

Wcześniejsze zasypianie, pobudki w środku nocy i poranne zmęczenie mimo wielu godzin spędzonych pod kołdrą to częsty problem po 65. roku życia. Wbrew pozorom nie zawsze oznacza on, że organizm potrzebuje mniej snu – kluczową rolę odgrywają zmiany w jego strukturze, przesunięcie rytmu dobowego, gospodarka melatoniną, a także choroby, leki i codzienne nawyki.
chcesz widzieć więcej artykułów od RMF FM? dodaj w Google
Dlaczego po 65. roku życia częściej budzimy się przed świtem?, źródło: Shutterstock
  • ● Po 65. roku życia sen ulega zmianom w strukturze – skraca się faza snu głębokiego i REM, a wydłuża czas zasypiania.
  • ● Przesunięcie rytmu dobowego i zmniejszona produkcja melatoniny wpływają na wcześniejsze zasypianie i pobudki przed świtem.
  • ● Problemy ze snem mogą wynikać także z chorób, leków i dolegliwości takich jak bezdech senny czy zespół niespokojnych nóg.
  • ● Odwiedź stronę główną RMF FM.

Dlaczego seniorzy budzą się przed świtem? Zmienia się architektura snu

Wraz z wiekiem sen zwykle nie tylko skraca się lub przesuwa na wcześniejsze godziny, lecz przede wszystkim zmienia swoją strukturę. Organizm spędza mniej czasu w fazie snu głębokiego, która ma duże znaczenie dla regeneracji. Więcej jest za to lekkich faz snu, z których znacznie łatwiej się wybudzić. Z czasem wydłuża się również okres potrzebny na zaśnięcie, określany jako latencja snu. Można więc leżeć w łóżku tyle samo godzin co kiedyś, ale realnie spać krócej i mniej spokojnie. Skraca się także faza REM, czyli etap, w którym najczęściej pojawiają się sny. Nocne pobudki, a nieraz również drzemki w dzień, sprawiają, że wypoczynek bywa poszatkowany i nie daje pełnej regeneracji.

Rytm dobowy i melatonina u osób starszych

Wcześniejsze zasypianie oraz pobudka przed świtem mogą być związane z przesunięciem fazowym rytmu dobowego. To naturalny zegar biologiczny, który pomaga organizmowi rozróżniać dzień i noc. U osób starszych słabnie wrażliwość na sygnały świetlne, dlatego wieczorna senność może pojawiać się szybciej niż dawniej. Ważną rolę odgrywa też melatonina – hormon związany z regulacją snu. Gdy senior spędza większość dnia w domu, przy słabym oświetleniu, mózg może mieć większą trudność z właściwym odczytaniem pory dnia. Z kolei wieczorne oglądanie telewizji lub korzystanie ze smartfona może utrudniać zasypianie. Ekrany emitują niebieskie światło, które może hamować wydzielanie melatoniny. Pomocne bywają proste działania: regularne wychodzenie na światło dzienne, spacer w ciągu dnia oraz ograniczenie ekranów przed snem.

Zobacz także
Idealna temperatura do snu dla osób po 65. roku życia. Naukowcy nie mają wątpliwości
Najnowsze badania australijskich naukowców sugerują, że seniorzy powinni spać w cieplejszych pomieszczeniach, niż dotychczas zalecano. Utrzymywanie temperatury na poziomie 24°C może nie tylko poprawić jakość snu, ale także zmniejszyć ryzyko…

Problemy ze snem po 65. roku życia. Czasem powodem są choroby i leki

Nie każda nocna pobudka wynika wyłącznie z naturalnych zmian związanych z wiekiem. Sen mogą przerywać przewlekły ból, częste wizyty w toalecie, duszności czy działania niepożądane leków przyjmowanych na stałe. Wśród częstych problemów wymieniane są również bezdech senny oraz zespół niespokojnych nóg. National Institute on Aging zwraca uwagę, że bezsenność po 60. roku życia może oznaczać między innymi trudności z zasypianiem występujące co najmniej trzy razy w tygodniu. Szczególnej uwagi wymagają też zaburzenia snu u osób z chorobą Alzheimera i innymi formami demencji. Mogą wtedy występować nocne wędrówki, krzyki czy odwrócenie rytmu dnia i nocy, co bywa związane ze zmianami zachodzącymi w mózgu, ale również z bólem albo stosowanym leczeniem.

Seniorzy śpią długo, ale nie zawsze regenerują się skutecznie

Dane Głównego Urzędu Statystycznego pokazują, że osoby powyżej 65. roku życia przeznaczają na wypoczynek i pielęgnację średnio 12 godzin i 29 minut na dobę. Sam sen ma zajmować przeciętnie 9 godzin i 15 minut – więcej niż w grupie wieku 60–64 lata. Te liczby nie muszą jednak oznaczać dobrej jakości nocnego odpoczynku. Do statystyk może wliczać się czas spędzony w łóżku na próbach zaśnięcia, leżeniu po przebudzeniu czy dosypianiu w ciągu dnia. Dlatego senior może spędzać pod kołdrą wiele godzin, a mimo to rano odczuwać zmęczenie. W poprawie jakości snu mogą wspierać regularność, aktywność w ciągu dnia, chłodna i ciemna sypialnia oraz ograniczenie kawy po południu. Badania opisywane przez „BMJ” wskazują również, że ćwiczenia tai chi mogą poprawiać jakość snu u osób po 50. roku życia. Stosuje się także terapię poznawczo-behawioralną bezsenności, czyli CBT-I, która pomaga uporządkować nawyki i ograniczać napięcie związane z kolejną nocą.

Zobacz także
Mycie po 65. roku życia – lekarze ostrzegają przed popularnym błędem!
Choć codzienny prysznic wydaje się podstawą, u seniorów może przynieść więcej szkody niż pożytku. Sprawdź, co na temat higieny po 65. roku życia mówią lekarze.

Źródło: poradnikzdrowia.pl

Czytaj dalej: