Najważniejsze informacje:
- Melatonina w żelkach staje się coraz popularniejsza wśród rodziców, jednak jej stosowanie u dzieci budzi poważne wątpliwości ekspertów.
- Brak regulacji i ryzyko przedawkowania to główne zagrożenia związane z suplementami kupowanymi przez internet lub za granicą.
- Specjaliści zalecają przede wszystkim naturalne metody wspierania snu, takie jak odpowiednia rutyna, dieta i ekspozycja na światło dzienne.
Żelki z melatoniną dla dzieci – czy to bezpieczne rozwiązanie? Eksperci rozwiewają wątpliwości rodziców
Jeszcze niedawno melatonina była kojarzona głównie z pomocą dla osób podróżujących przez strefy czasowe. Dziś coraz częściej sięgają po nią rodzice, którzy chcą pomóc swoim dzieciom zasnąć. Żelki z melatoniną, dostępne w internecie lub sprowadzane z USA, stały się popularnym, choć kontrowersyjnym, sposobem na walkę z bezsennością u najmłodszych.
Dr Lindsay Browning, ekspertka ds. snu, zauważa, że media społecznościowe i łatwy dostęp do suplementów online napędzają modę na melatoninę. W Wielkiej Brytanii melatonina jest dostępna wyłącznie na receptę, jednak wielu rodziców omija te ograniczenia, kupując preparaty przez internet lub przywożąc je z zagranicy. W Polsce nie ma tego "problemu". Żelki z melatoniną można kupić nie tylko w aptece, ale nawet i w drogeriach.
Nieuregulowany rynek i ryzyko przedawkowania
W Stanach Zjednoczonych melatonina jest sprzedawana jako suplement diety, także dla dzieci. W innych krajach, jak Wielka Brytania czy Australia, jej sprzedaż jest ściśle kontrolowana. Niepokój wzbudziły doniesienia o przypadkach przedawkowania, zwłaszcza po spożyciu żelków, które wyglądem i smakiem przypominają słodycze.
Australijski regulator leków ostrzegał, że zawartość melatoniny w żelkach może znacznie odbiegać od deklarowanej na opakowaniu – nawet o kilkaset procent! Takie nieprzewidywalne dawki mogą prowadzić do hospitalizacji dzieci i poważnych powikłań zdrowotnych.
Mandy Gurney, założycielka Millpond Children’s Sleep Clinic, podkreśla:
Nie mamy pewności, co dokładnie znajduje się w tych żelkach, bo rynek suplementów nie jest odpowiednio regulowany. Rodzice często nie wiedzą, jaką dawkę podają swoim dzieciom.
Kiedy melatonina jest naprawdę potrzebna?
W Wielkiej Brytanii melatonina na receptę jest zalecana głównie dzieciom z zaburzeniami rozwojowymi, autyzmem, ADHD lub problemami ze wzrokiem, które mogą mieć zaburzoną naturalną produkcję tego hormonu. Większość rodziców, którzy sięgają po żelki z melatoniną, robi to na własną rękę, bez konsultacji z lekarzem.
Eksperci ostrzegają, że stosowanie melatoniny może maskować rzeczywiste przyczyny problemów ze snem, takie jak niedobory żelaza, zespół niespokojnych nóg, refluks czy bezdech senny.
Wielu moich małych pacjentów miało po prostu niskie poziomy ferrytyny. Po włączeniu suplementacji żelazem ich sen znacząco się poprawił.
– mówi Gurney.
Brak danych o długoterminowym bezpieczeństwie
Chociaż dotychczasowe badania nie wykazały poważnych skutków ubocznych długotrwałego stosowania melatoniny u dzieci, eksperci podkreślają, że brakuje rzetelnych danych na ten temat. Dr Browning zwraca uwagę na niepewność dotyczącą wpływu melatoniny na rozwój hormonalny i dojrzewanie. U dorosłych długotrwałe stosowanie wiązało się nawet z wyższym ryzykiem niewydolności serca.
Naturalne sposoby na zdrowy sen dziecka
Zamiast sięgać po suplementy, specjaliści zalecają naturalne metody wspierania snu. Andrea Grace, konsultantka ds. snu dziecięcego, radzi zadbać o ekspozycję na światło dzienne, szczególnie rano, oraz ograniczyć światło sztuczne wieczorem.
Jeśli dziecko potrzebuje lampki nocnej, wybierzmy czerwoną, która nie zaburza produkcji melatoniny.
– podkreśla.
Wyłączenie ekranów na godzinę przed snem, odpowiednia dieta bogata w tryptofan (np. kurczak, indyk, ryby, mleko, jajka, orzechy), a także spokojna, powtarzalna rutyna wieczorna – to najlepsze sposoby na poprawę jakości snu.
Psychologiczne skutki stosowania melatoniny
Choć melatonina nie powoduje uzależnienia fizycznego, może prowadzić do zależności psychicznej. Dzieci przyzwyczajone do zasypiania po zażyciu suplementu mogą mieć trudności z samodzielnym zasypianiem bez niego, a nawet odczuwać lęk przed snem.
Indywidualne potrzeby i rola rutyny
Eksperci podkreślają, że każde dziecko ma indywidualny rytm dobowy (chronotyp). Próby dostosowania się do sztywnych harmonogramów często kończą się frustracją. Lepszym rozwiązaniem jest prowadzenie dziennika snu i obserwowanie naturalnych potrzeb dziecka.
Spokojna rutyna przed snem, wspólne spędzanie czasu, rozmowa o minionym dniu, ciepła kąpiel czy proste ćwiczenia uważności – to sprawdzone sposoby na wyciszenie i przygotowanie do snu. Czasem wystarczy 15 minut więcej poświęcone dziecku, by zniknęły problemy z zasypianiem.
Żelki z melatoniną mogą wydawać się szybkim rozwiązaniem problemów ze snem u dzieci, ale niosą ze sobą poważne ryzyko i nie rozwiązują przyczyn trudności z zasypianiem. Eksperci zalecają ostrożność i przede wszystkim stawianie na naturalne metody wspierania zdrowego snu. W razie wątpliwości warto skonsultować się z lekarzem i nie ulegać modom z internetu.
źródło: independent.co.uk
