Czym jest „sleep debt”?
Sen można porównać do pieniędzy wpłacanych na konto bankowe – każda godzina to kwota, którą gromadzi się w ciągu nocy, natomiast w dzień natomiast wydaje się stale taką samą ilość pieniędzy. Jeśli jednak nie uzbiera się odpowiedniej kwoty w trakcie nocy, a dzienne wydatki nie zmieniają się, po pewnym czasie popada się w dług.
Na tym właśnie polega „sleep debt”, znany również jako deprywacja snu lub niedobór snu. To stan, w którym organizm nie otrzymuje odpowiedniej ilości snu, którą potrzebuje do prawidłowego funkcjonowania.
Sen zależy częściowo od czynników zewnętrznych, takich jak światło czy temperatura. Jednak o wiele większą rolę odgrywają czynniki wewnętrzne, na przykład poziom adenozyny w mózgu. Jest to naturalny związek chemiczny, wywołujący poczucie senności. Nadmiar adenozyny wpływa na aktywność mózgu, spowalnia tętno i zaburza przepływ krwi, zatem niedobór snu może mieć znaczący wpływ na zdrowie.
Jaki jest wpływ niedoboru snu na organizm?
Niedobór snu zaburza układ hormonalny, co utrudnia regulację wielu funkcji.
- Podnosi poziom hormonów głodu i hamuje poczucie sytości, co sprzyja przyrostowi masy ciała oraz odkładania się tłuszczu;
- Zwiększa insulinoodporność, zwiększając ryzyko cukrzycy typu 2;
- Utrzymuje podwyższone tętno i ciśnienie krwi, co zwiększa ryzyko chorób układu sercowo-naczyniowego;
- Osłabia układ odpornościowy i zwiększa ryzyko wystąpienia wielu chorób
- Spowalnia aktywność neuronów w mózgu, a także prowadzi do problemów z pamięcią oraz koncentracją;
- Wpływa na pogorszenie nastroju i samopoczucia w ciągu dnia.
Czytaj także: Dlaczego wciąga nas fikcyjny świat? Psychologia tłumaczy
Czy można nadrobić niedobór snu?
Tak… ale nie jest to tak proste, jak mogłoby się wydawać. Nadrobienie snu to nie to samo, co uzyskanie potrzebnego snu – pełna regeneracja po jednej nieprzespanej godzinie zajmuje około 4 dni. Długotrwałe, wręcz chroniczne niedobory snu są niezwykle obciążające dla organizmu, które odczuwa konsekwencje nawet po nadrobieniu zaległości.
Tak więc nadrobienie snu jest możliwe, jednak należy to zrobić możliwie jak najszybciej – najlepiej w ciągu następnej doby. Ważna jest również dokładna oraz uważna obserwacja swojego organizmu, by móc wcześniej zauważyć objawy chronicznego snu i podjąć odpowiednie kroki.
Pozbawienie organizmu wystarczającej ilości snu może pogorszyć wydajność oraz wpłynąć na zdrowie. Jest to stan odwracalny, należy jednak pamiętać, że częste drzemki czy ciągłe odsypianie zaległych godzin w weekendy to nie najlepsze rozwiązania.
- Masz siwe włosy? Ekspert radzi, jak je ukryć bez wizyty w salonie fryzjerskim
- Śniadanie zaraz po przebudzeniu czy później? Oto, co warto wiedzieć
- Dlaczego tracimy siłę i motywację? To mogą być sygnały wypalenia
- Serotonina nie zawsze działa na naszą korzyść. Czym jest zespół serotoninowy?
- Kurz w sypialni zniknie na dobre. Usuń z pokoju ten jeden popularny dodatek
